Nekkussen: voor wie het past en waar het echt om draait

Een nekkussen, ook wel nekondersteuningskussen genoemd, is een hoofdkussen dat je nek gericht moet ondersteunen. Of het bij jou past, hangt niet alleen van de vorm af, maar vooral van de hoogte: die moet passen bij jouw schouderbreedte, jouw nek en jouw matras.

Wat is een nekkussen eigenlijk?

De term is niet beschermd. Onder “nekkussen” of “nekondersteuningskussen” vind je kussens met een uitholling voor het hoofd en een rol of verhoging voor de nek. Je vindt ook kussens in golfvorm en gewoon klassiek gevormde kussens van traagschuim. Het doel is steeds hetzelfde: hoofd en halswervelkolom moeten tijdens het liggen op één lijn blijven.

Een nekkussen is geen aparte kussensoort met vaste eigenschappen, maar een belofte: goede ondersteuning voor je nek. Of het die belofte voor jou waarmaakt, hangt af van hoe goed het bij jouw lichaam past.

Hier moet je het reiskussen van onderscheiden, dat je in het vliegtuig of de trein om je nek legt. Meer daarover lees je in onze gids Nekkussen voor onderweg.

Golfvorm of klassieke vorm: wat is het verschil?

Beide vormen hebben hun bestaansrecht. We leggen uit wat er telkens voor en tegen pleit.

• Golfvorm: Het kussen heeft een hogere en een lagere kant, vaak met een uitholling ertussen. De gedachte erachter: één kant voor op je rug, één voor op je zij. Dat kan werken als de vaste hoogtes toevallig bij jouw lichaamsmaten passen. Is een van beide hoogtes te hoog of te laag, dan is dat nauwelijks te corrigeren. Daar komt bij: wie zich 's nachts omdraait, ligt niet altijd op de plek waarvoor het kussen bedoeld is.
• Klassieke vorm: Het kussen is gelijkmatig gevormd, meestal rechthoekig. De ondersteuning hangt hier vooral af van hoogte en materiaal. Dat is eenvoudiger, maar geeft meer ruimte voor hoe je in bed ligt.

Noch de golfvorm, noch de klassieke vorm is op zichzelf beter; de hoogte geeft de doorslag. Een hoogwaardig kussen in de verkeerde hoogte ligt nog steeds niet goed.

Welke hoogte past bij mij?

Drie dingen bepalen hoe hoog een kussen moet zijn:

1. Jouw lichaamsmaten. Hoe breder je schouders, hoe meer ruimte tussen hoofd en matras het kussen op je zij moet opvullen. Ook nekomtrek en neklengte spelen mee.
2. Jouw slaaphouding. Op je rug heeft je nek meestal minder hoogte nodig dan op je zij. Op je buik moet je hoofd zo min mogelijk achterover worden gebogen.
3. Jouw matras. Op een zacht matras zakken schouder en bekken dieper weg, op een stevig matras minder diep. Daardoor verandert de afstand tussen hoofd en ondergrond.

Dezelfde kussenhoogte kan voor twee mensen heel verschillend uitpakken, omdat lichaam en matras verschillen.

Hoe je grofweg een passende hoogte afleidt, lees je bij Hoogte van je hoofdkussen berekenen. Waaraan je merkt dat je kussen niet klopt, leggen we uit in ons artikel Kussen te hoog of te laag?

Welk nekkussen is geschikt voor zijslapers?

Op je zij is de afstand tussen oor en matras het grootst. Die ruimte vult het kussen op. Is het te laag, dan zakt je hoofd naar het matras toe door. Is het te hoog, dan wordt je hoofd omhoog geknikt. Daarom is de schouderbreedte doorslaggevend: die bepaalt hoeveel hoogte je hoofd nodig heeft om op één lijn met je wervelkolom te liggen.

Daar komt je matras bij. Zakt je schouder op een zacht matras dieper weg, dan heeft het kussen doorgaans minder hoogte nodig dan op een stevig matras. Daarom bestaat er geen algemeen “beste” nekkussen voor zijslapers.

Als zijslaper heb je een kussen nodig dat bij je schouderbreedte en matras past, niet gewoon een zo hoog mogelijk kussen.

Meer hierover vind je bij Het juiste hoofdkussen voor zijslapers. Slaap je vooral op je rug of op je buik, dan helpen de pagina's Hoofdkussen voor rugslapers en Hoofdkussen voor buikslapers je verder.

Hoe lees ik een nekkussentest goed?

Tests en vergelijkingen zijn een zinvol beginpunt. Ze laten zien hoe kussens zijn afgewerkt en hoe ze aanvoelen. We noemen hier bewust geen merken en beweren geen testwinnaar. We leggen uit waar je bij een test op moet letten:

• Wie heeft getest? Een kussen dat voor een testpersoon met smalle schouders goed ligt, kan voor jou met brede schouders te laag zijn. Kijk of de lichaamsmaten en slaaphoudingen van de testpersonen worden genoemd.
• Hoe lang is er getest? Je lichaam heeft vaak een paar nachten nodig om aan een nieuw kussen te wennen. Een indruk na één nacht zegt weinig.
• Wat is er beoordeeld? Afwerking, geur, hoes en wasbaarheid zijn goed te vergelijken. De pasvorm is persoonlijk en laat zich nauwelijks in een tabel vangen.
• Welk matras lag eronder? Dat beïnvloedt de benodigde hoogte. Ontbreekt die informatie, dan is de beoordeling maar beperkt over te dragen op jouw bed.
• Wat zegt een keurmerk? Een keurmerk voor schadelijke stoffen, zoals STANDARD 100 by OEKO-TEX, gaat over de materialen. Over de pasvorm bij jouw lichaam zegt het niets.

Een testwinnaar is het kussen dat het best paste bij de testpersonen, en dat hoeft niet jij te zijn. Gebruik tests om de kwaliteit in te schatten en laat de hoogte bepalen aan de hand van jouw eigen maten.

Hoe gaat Pillowise hiermee om?

Pillowise is een hoofdkussen op maat van traagschuim. Het is ontstaan in de praktijk: Thijs van der Hilst, fysiotherapeut met als specialisatie nek- en schouderklachten, kon zijn patiënten geen passend kussen aanraden. Daarom ontwikkelde hij een meetmethode die met 3 metingen de juiste kussenmaat bepaalt.

Daarnaast tellen jouw slaaphouding (rug, zij, buik) en jouw matras (zacht, normaal, stevig) mee. Een algoritme kiest daaruit het kussen dat het best past. Er zijn zes maten, elk met een eigen kleur: roze, oranje, groen, blauw, rood en paars.

Het kussen meet 55 x 35 cm. De kern bestaat uit 100% traagschuim en wordt in Nederland gemaakt. De hoes heeft een vochtregulerende bovenkant van Tencel en een onderkant van polyester. Je kunt de hoes op 40 °C in de wasmachine wassen. De materialen zijn gecertificeerd volgens STANDARD 100 by OEKO-TEX. Op elk Pillowise kussen geven we 5 jaar garantie. De voorwaarden vind je bij Garantievoorwaarden. Meer over het materiaal lees je in onze gids Traagschuimkussen, meer over het kussen zelf bij Het Pillowise-kussen.

Voor onderweg is er Pillow ToGo, een reiskussen van 34 x 35 cm. Het biedt dezelfde ondersteuning als het gewone kussen, is in alle maten verkrijgbaar en wordt geleverd in een stevige reistas.

Wij kiezen de hoogte niet op gevoel, maar op basis van jouw lichaamsmaten.

Wat kan een nekkussen wel en wat niet?

Een passend kussen helpt je hoofd op één lijn met je halswervelkolom te liggen en geeft je schouder ruimte. Dat kan het slaapcomfort verbeteren. Een geneesmiddel is het niet. Nekpijn kan veel oorzaken hebben en een kussen vervangt geen onderzoek. Heb je aanhoudende of hevige klachten, laat die dan door een arts beoordelen. Algemene informatie hierover vind je bij Welk kussen bij een gespannen nek?

Dus: heb jij een nekkussen nodig?

Als je 's ochtends uitgerust wakker wordt en je kussen prettig aanvoelt, hoef je niets te veranderen. Een nieuw kussen is dan niet nodig, hoe het ook heet. Weet je daarentegen niet zeker of je kussen de juiste hoogte heeft, of heb je al meerdere kussens geprobeerd, dan is meten de moeite waard. Het laat zien welke hoogte past bij jouw schouders, jouw nek en jouw matras. Dat geldt ongeacht of je uiteindelijk kiest voor een kussen met golfvorm, een klassiek kussen of een Pillowise.

Zo vind je jouw maat

Er zijn twee manieren: je laat je meten bij een Pillowise-verkooppunt met het Pillowise-meetlint. Of je bepaalt je maat zelf met PillowScan, met je smartphone of via een QR-code.

Bepaal zelf je maat of vind een verkooppunt bij jou in de buurt.

Meer gidsen rondom kussens vind je in ons gidsenoverzicht.

Thijs van der Hilst, fysiotherapeut (niet praktiserend)
Bedenker van Pillowise