Welk hoofdkussen is het beste? Het eerlijke antwoord

Het ene beste hoofdkussen bestaat niet. Er is alleen het kussen dat past bij jouw lichaam, jouw slaaphouding en jouw matras. Op deze pagina leggen we uit hoe je het vindt.

Waarom bestaat er niet één beste kussen?

Een hoofdkussen (kortweg: kussen) moet de ruimte tussen je hoofd en de matras opvullen. Hoe groot die ruimte is, hangt van jou af. Schouderbreedte, halsomtrek en neklengte verschillen per mens. Bij zijslapers draait het bijvoorbeeld sterk om de afstand tussen je oor en het schouderpunt.

Daar komen je slaaphouding en je matras nog bij. Een kussen dat voor de één precies goed ligt, is voor de ander te hoog of te laag. Dat heeft niets met kwaliteit te maken. Het is een kwestie van passen.

De passende hoogte volgt uit je lichaamsmaten, je slaaphouding en je matras, niet uit de prijs of de populariteit van een kussen.

Welke criteria bepalen welk kussen bij mij past?

De tabel hieronder laat zien waar het op aankomt. De hoogte staat bovenaan, omdat die het meeste uitmaakt.

Criterium	Waar het om gaat	Waar je op let
Hoogte	De afstand die het kussen tussen hoofd en matras overbrugt	Hoofd en halswervelkolom liggen op één lijn, de schouder heeft ruimte
Stevigheid	Hoe sterk het kussen onder je hoofd meegeeft	Je hoofd zakt niet te diep weg en ligt ook niet als op een blok. De hoogte blijft de hele nacht zo veel mogelijk gelijk.
Materiaal	Traagschuim, latex, veren en dons of synthetische vezel	Hoe het materiaal meegeeft, of je het kunt vormen en hoe het aanvoelt. Ook het onderhoud speelt een rol.
Slaaphouding	Zij, rug of buik	Op je zij heb je meestal meer hoogte nodig, op je rug minder, op je buik een vrij plat kussen
Matras	Zacht, normaal of stevig	Op een zacht matras zakt je schouder dieper weg, op een stevig matras minder. Dat verandert de hoogte die je nodig hebt.
Lichaamsmaten	Schouderbreedte, halsomtrek, neklengte	Deze maten kun je meten. Dan hoef je de hoogte niet te schatten.

Geen enkel criterium beslist in z'n eentje. Pas het samenspel bepaalt welk kussen bij jou past.

Wat is eigenlijk een ergonomisch hoofdkussen?

Het woord “ergonomisch” zegt op zichzelf weinig over de vraag of een kussen bij je past. Meestal wordt een kussen bedoeld dat je hoofd en halswervelkolom zo ondersteunt dat ze op één lijn liggen. Tegelijk moet je schouder niet tegen het kussen drukken.

Of dat lukt, hangt weer af van jouw maten. Een kussen kan goed doordacht van vorm zijn en toch te hoog uitvallen voor jou. Ergonomie is dus geen eigenschap die een kussen voor iedereen even sterk meebrengt. Ze ontstaat pas als kussen en lichaam bij elkaar passen.

Welk materiaal is het juiste?

Hier mag je eerlijk vergelijken. Elk materiaal heeft zijn eigen eigenschappen, en geen enkel materiaal is op voorhand slechter dan een ander.

Traagschuim (visco-elastisch schuim): geeft langzaam mee en past zich aan de vorm van hoofd en nek aan. De hoogte blijft stabiel, maar het kussen laat zich niet opschudden. Meer daarover lees je in onze gids over traagschuimkussens.
Latex: voelt elastischer en veerkrachtiger aan. Je hoofd ligt eerder op het kussen dan erin.
Veren en dons: laten zich vormen en opschudden. De hoogte verandert afhankelijk van de vulling en het gebruik.
Synthetische vezel: is vaak licht en makkelijk in onderhoud. De hoogte hangt sterk af van de hoeveelheid vulling en de leeftijd van het kussen.

Elk materiaal kan passen, als de hoogte klopt en het ligcomfort je bevalt. Bepaal daarom eerst de hoogte en pas daarna het materiaal.

Welke hoogte past bij mijn slaaphouding en matras?

Je slaaphouding geeft een eerste richting aan:

Zijslapers moeten de afstand tussen hoofd en matras overbruggen. Daar is meestal meer hoogte voor nodig. Details vind je in de gids Het passende hoofdkussen voor zijslapers.
Rugslapers hebben meestal minder hoogte nodig, omdat hun hoofd dichter bij de matras ligt. Meer daarover: Hoofdkussen voor rugslapers.
Buikslapers liggen met een gedraaid hoofd. Een vrij plat kussen voorkomt dat de nek sterk wordt overstrekt. Meer daarover: Hoofdkussen voor buikslapers.

Je matras verschuift deze richtwaarden. Wie op een zacht matras ligt, zakt met de schouder dieper weg en heeft daardoor vaak een lager kussen nodig dan op een stevig matras. Daarom kunnen twee mensen met dezelfde slaaphouding toch verschillende kussens nodig hebben.

Hoe je de hoogte in principe bepaalt, zie je op de pagina Hoogte van je hoofdkussen berekenen. Heb je al een kussen en twijfel je? Dan helpt Kussen te hoog of te laag? je verder.

Hoe gaat Pillowise met deze criteria om?

Pillowise is ontstaan in de fysiotherapiepraktijk. Thijs van der Hilst specialiseerde zich als fysiotherapeut in nek- en schouderklachten. Hij kon zijn patiënten geen passend kussen aanraden en ontwikkelde daarom een methode waarmee je het passende kussen kunt meten. Samen met United Comfort Industries, dat sinds 1990 ergonomische slaapproducten maakt in een eigen fabriek in Nederland, is daar Pillowise uit voortgekomen.

De maat volgt uit drie metingen:

Schouderbreedte: gemeten rond de welving van je rug, het meetlint zit niet strak.
Halsomtrek: één keer helemaal rond je hals.
Neklengte: van de onderkant van je oor tot het schouderpunt.

Daarnaast tellen je slaaphouding (rug, zij, buik) en je matras (zacht, normaal, stevig) mee. Een algoritme kiest daaruit het kussen dat het best past. Er zijn zes maten, elk met een eigen kleur: roze, oranje, groen, blauw, rood en paars.

Het kussen meet 55 x 35 cm. De kern bestaat voor 100 % uit traagschuim en wordt in Nederland gemaakt. De hoes heeft een vochtregulerende bovenlaag van Tencel en een onderlaag van polyester. Je kunt de hoes op 40 °C in de wasmachine wassen. De materialen zijn gecertificeerd volgens STANDARD 100 by OEKO-TEX. Meer over het product vind je op de pagina Het Pillowise-kussen.

Je hebt twee manieren om te meten:

Je laat je meten bij een verkooppunt met het Pillowise-meetlint. Daar zijn bijvoorbeeld chiropractors, fysiotherapeuten, slaapspecialisten, wellnesspraktijken en speciaalzaken vertegenwoordigd.
Je bepaalt je maat zelf met PillowScan op scan.pillowise.com, via je smartphone of met een QR-code.

Pillowise heeft geen eigen webshop voor consumenten. Je krijgt het kussen via de verkooppunten. Bij een verkooppunt kun je jouw maat en ter vergelijking een andere maat proefliggen.

Voor kinderen van 4 tot 15 jaar is er Pillowise Junior in drie maten. Meer gidsen vind je in het overzicht Gidsen: het passende hoofdkussen.

Wij vervangen het gokken door meten. Het passende kussen blijft toch een persoonlijke keuze.

Wat kan een passend kussen wel en niet doen?

Een passend kussen helpt je hoofd en halswervelkolom op één lijn te houden en ondersteunt de ruimte voor je schouder. Dat kan het slaapcomfort verbeteren. Een geneesmiddel is het niet.

Als je regelmatig wakker wordt met nek- of schouderklachten, kan de oorzaak elders liggen. Laat dat daarom door een arts beoordelen. Algemene informatie over dit onderwerp vind je in de gids Kussen bij nekspanning. Een behandeling vervangt die gids niet.

Houd er ook rekening mee: als je lang op een ander kussen hebt geslapen, voelt een nieuw kussen in het begin vaak ongewoon. Het kan zijn dat je lichaam een paar nachten nodig heeft om te wennen.

Dus: welk hoofdkussen is het beste?

Het kussen dat bij jou past. De hoogte staat daarbij voorop, daarna volgen stevigheid en materiaal. Slaaphouding en matras bepalen hoe hoog het kussen moet zijn. Je lichaamsmaten laten zien welke maat dat is.

Ben je tevreden met je kussen en word je 's ochtends ontspannen wakker? Dan hoef je niets te veranderen. Een kussen dat goed ligt, hoeft niet vervangen te worden. Heb je daarentegen al meerdere kussens geprobeerd of twijfel je over de hoogte, dan is meten de moeite waard.

Welk kussen past bij jou?

Met drie metingen bepaal je je kussenmaat, zelf of met hulp van een verkooppunt.

Maat bepalen of Vind een verkooppunt bij jou in de buurt

Thijs van der Hilst, fysiotherapeut (niet praktiserend)
Bedenker van Pillowise